Rynek Venture Capital w Polsce: najnowsze dane

Polski rynek funduszy wysokiego ryzyka (VC) dopiero się rozwija. W drugim kwartale 2016 roku odbyło się tylko 8 rund powyżej 1 mln zł, z czego 2 firmy sięgnęły po 89% kapitału – DocPlanner 80 mln zł oraz Brainly 57 mln zł, jak wynika z raportu Inovo VC. Pod koniec roku prognozuje się nieznaczne zwiększenie liczby transakcji oraz ilości kapitału trafiającego do spółek. Z kolei początek 2017 roku zaobfituje w nowe inwestycje dzięki środkom z państwowych programów wspierających inwestycje VC. 

Innowacyjne przedsięwzięcia obarczone są dużym ryzykiem, co skutecznie zniechęca do nich większość podmiotów rynku finansowego. Dla takiego startupu często jedynym wsparciem jest zewnętrzne finansowanie w postaci funduszu Venture Capital.

Jak to działa?

Kapitał na rozwój wnoszony jest do firmy poprzez wykup jej udziałów lub akcji. Środki uzyskane w ten sposób, startup przeznacza na projekt, który w przyszłości ma podnieść wartość spółki. Wówczas inwestor sprzedaje droższe już udziały albo osiąga zysk z akcji. Takie inwestycje mają kilkuletnią perspektywę, kapitał pozostaje w spółce zwykle od 3 do 7 lat.

Fundusze gotowe są inwestować w przedsiębiorstwa z różnych branż czy regionów i będące na różnych etapach rozwoju, ale w każdym przypadku musi to być młoda firma z solidnymi perspektywami dynamicznego wzrostu. Najczęściej preferowane są nowe technologie, takie jak oprogramowanie, telemedycyna, biotechnologia.

To tak tytułem wstępu bo dziś w moje ręce wpadł raport obrazujący rynek transakcji VC w Polsce w Q2 2016 (jakże cieszy, że ktoś zaczął w końcu to robić!). Dla tych, którzy nie mają zbyt dużo czasu na przeczytanie całości, streszczam najważniejsze fakty:

  1. Polski raczkujący rynek VC podąża za światowymi trendami – spada liczba transakcji przy jednoczesnym wzroście ilości inwestowanego kapitału.
  2. W Q2 2016 roku odbyło się tylko 8 rund powyżej 1 mln zł, z czego 2 firmy sięgnęły po 89% kapitału – DocPlanner 80 mln zł oraz Brainly 57 mln zł. Pozostałe 6 transakcji zebrało znacząco mniej kapitału niż podobne transakcje w poprzednich kwartałach. Zdaniem autorów jest to powiązane z zamknięciem okresu inwestycyjnego wielu funduszy KFK, NCBR oraz 3.1 z końcem 2015 roku.
  3. Spośród ankietowanych przedstawicieli funduszy VC, ponad 25% zadeklarowało zwiększenie liczby inwestycji w drugiej połowie roku.
  4. Liczba transakcji: W drugim kwartale 2016r. odnotowano 8 transakcji – jest to najgorszy wynik w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Widać wyraźny, 60% spadek liczby transakcji w stosunku do rekordowego okresu Q3 2015, kiedy to zawartych zostało 20 umów inwestycyjnych.
  5. Wielkość inwestycji: Pod względem ilości kapitału, która trafiła do młodych polskich spółek, ostatni kwartał z 147 mln zł wygląda bardzo dobrze, gdyż jest to zdecydowanie najlepszy wynik od stycznia 2015, aż o 72 mln zł więcej niż w rekordowym dotychczas pierwszym kwartale 2016 r. Ponad połowa środków, które trafiły na rynek przez ostatnie 12 miesięcy zawdzięczane jest trzem transakcjom – ostatniej rundzie DocPlanner, Brainly oraz SalesManago. W przypadku wyłączenia mega-rund (rund powyżej 10 mln PLN) widać wyraźnie, iż tempo w którym kapitał płynął do spółek w ostatnim kwartale mocno zwolniło, nie osiągając w sumie 20 mln zł w Q2 2016r. W przypadku funduszy publiczno-prywatnych, widać wyraźny spadek z ok 15-25 mln zł na kwartał do ok. 5 mln zł w Q2 2015, spowodowany po części zakończeniem się okresów inwestycyjnych funduszy wspieranych przez Krajowy Fundusz Kapitałowy.
  6. Transakcje w Q2 2016: W trakcie drugiego kwartału miało miejsce 8 inwestycji powyżej 1 mln zł, z czego 2 są mega-rundami (DocPlanner 80 mln zł oraz Brainly 57 mln zł).
  7. Najaktywniejsi inwestorzy – liczba transakcji: Patrząc na liczbę wejść kapitałowych o wartości powyżej 1 mln zł w ciągu ostatnich 12 miesięcy, najbardziej aktywnymi funduszami były Inovo.vc, Xevin Investments, MCI Internet Ventures, Giza Polish Ventures oraz Joint Polish Investment Fund. Fundusze te uczestniczyły w niemal 60% transakcji, które miały miejsce w tym okresie. W ostatnim kwartale, najbardziej aktywnym inwestorem VC na rynku było Innovation Nest, które przeprowadziło 2 transakcje. Pozostali inwestorzy byli zaangażowani w pojedyncze transakcje.
  8. Najaktywniejsi inwestorzy – Wielkość rund: Klasyfikując inwestorów ze względu na wielkość zaangażowania kapitałowego w ostatnich 12 miesiącach, pierwsze miejsca zajmują inwestorzy biorący udział w super-rundach: Naspers, Target Global, 3TS Capital Partners, EBRD i Enern. Pod względem zainwestowanego kapitału w analizowanym okresie, 5 funduszy, tj. Joint Polish Investment Fund, Giza Polish Ventures, Inovo.vc, Black Pearls VC oraz Experior, wprowadziło na rynek ponad 50% kapitału. Zgodnie z dostępnymi danymi, żaden inny fundusz nie przeznaczył w sumie w tym czasie więcej niż 10 mln zł na inwestycje.

Otwartym pozostaje pytanie, jaki wpływ na tempo i liczbę inwestycji będą miały zakończenia okresów inwestycyjnych ostatnich działających funduszy KFK, a także wspomniane na początku instrumenty z programu Start in Poland, które zostaną zainwestowane poprzez Polski Fundusz Rozwoju.

Według autorów raportu, wydaje się, że zaczyna się dogodny okres na zwiększenie zaangażowania w fundusze VC kapitału prywatnego, który będzie miał dzięki temu m.in. możliwość uczestniczenia w mega-rundach polskich spółek, które zaczęły się już pojawiać na polskim rynku.

Polecam pobranie całego raportu.

Źródło: Rynek transakcji VC w Polsce Q2 2016; Maciej Małysz, Bartosz Sobota przy wsparciu zespołu Inovo.vc

Eliza Kruczkowska
Eliza Kruczkowska