Rynek Venture Capital w Polsce: najnowsze dane

Polski rynek funduszy wysokiego ryzyka (VC) dopiero się rozwija. W drugim kwartale 2016 roku odbyło się tylko 8 rund powyżej 1 mln zł, z czego 2 firmy sięgnęły po 89% kapitału – DocPlanner 80 mln zł oraz Brainly 57 mln zł, jak wynika z raportu Inovo VC. Pod koniec roku prognozuje się nieznaczne zwiększenie liczby transakcji oraz ilości kapitału trafiającego do spółek. Z kolei początek 2017 roku zaobfituje w nowe inwestycje dzięki środkom z państwowych programów wspierających inwestycje VC. 

Venture Capital

Innowacyjne przedsięwzięcia obarczone są dużym ryzykiem, co skutecznie zniechęca do nich większość podmiotów rynku finansowego. Dla takiego startupu często jedynym wsparciem jest zewnętrzne finansowanie w postaci funduszu Venture Capital.

Jak to działa?

Kapitał na rozwój wnoszony jest do firmy poprzez wykup jej udziałów lub akcji. Środki uzyskane w ten sposób, startup przeznacza na projekt, który w przyszłości ma podnieść wartość spółki. Wówczas inwestor sprzedaje droższe już udziały albo osiąga zysk z akcji. Takie inwestycje mają kilkuletnią perspektywę, kapitał pozostaje w spółce zwykle od 3 do 7 lat.

Fundusze gotowe są inwestować w przedsiębiorstwa z różnych branż czy regionów i będące na różnych etapach rozwoju, ale w każdym przypadku musi to być młoda firma z solidnymi perspektywami dynamicznego wzrostu. Najczęściej preferowane są nowe technologie, takie jak oprogramowanie, telemedycyna, biotechnologia.

To tak tytułem wstępu bo dziś w moje ręce wpadł raport obrazujący rynek transakcji VC w Polsce w Q2 2016 (jakże cieszy, że ktoś zaczął w końcu to robić!). Dla tych, którzy nie mają zbyt dużo czasu na przeczytanie całości, streszczam najważniejsze fakty:

  1. Polski raczkujący rynek VC podąża za światowymi trendami – spada liczba transakcji przy jednoczesnym wzroście ilości inwestowanego kapitału.
  2. W Q2 2016 roku odbyło się tylko 8 rund powyżej 1 mln zł, z czego 2 firmy sięgnęły po 89% kapitału – DocPlanner 80 mln zł oraz Brainly 57 mln zł. Pozostałe 6 transakcji zebrało znacząco mniej kapitału niż podobne transakcje w poprzednich kwartałach. Zdaniem autorów jest to powiązane z zamknięciem okresu inwestycyjnego wielu funduszy KFK, NCBR oraz 3.1 z końcem 2015 roku.
  3. Spośród ankietowanych przedstawicieli funduszy VC, ponad 25% zadeklarowało zwiększenie liczby inwestycji w drugiej połowie roku.
  4. Liczba transakcji: W drugim kwartale 2016r. odnotowano 8 transakcji – jest to najgorszy wynik w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Widać wyraźny, 60% spadek liczby transakcji w stosunku do rekordowego okresu Q3 2015, kiedy to zawartych zostało 20 umów inwestycyjnych.
  5. Wielkość inwestycji: Pod względem ilości kapitału, która trafiła do młodych polskich spółek, ostatni kwartał z 147 mln zł wygląda bardzo dobrze, gdyż jest to zdecydowanie najlepszy wynik od stycznia 2015, aż o 72 mln zł więcej niż w rekordowym dotychczas pierwszym kwartale 2016 r. Ponad połowa środków, które trafiły na rynek przez ostatnie 12 miesięcy zawdzięczane jest trzem transakcjom – ostatniej rundzie DocPlanner, Brainly oraz SalesManago. W przypadku wyłączenia mega-rund (rund powyżej 10 mln PLN) widać wyraźnie, iż tempo w którym kapitał płynął do spółek w ostatnim kwartale mocno zwolniło, nie osiągając w sumie 20 mln zł w Q2 2016r. W przypadku funduszy publiczno-prywatnych, widać wyraźny spadek z ok 15-25 mln zł na kwartał do ok. 5 mln zł w Q2 2015, spowodowany po części zakończeniem się okresów inwestycyjnych funduszy wspieranych przez Krajowy Fundusz Kapitałowy.
  6. Transakcje w Q2 2016: W trakcie drugiego kwartału miało miejsce 8 inwestycji powyżej 1 mln zł, z czego 2 są mega-rundami (DocPlanner 80 mln zł oraz Brainly 57 mln zł).
  7. Najaktywniejsi inwestorzy – liczba transakcji: Patrząc na liczbę wejść kapitałowych o wartości powyżej 1 mln zł w ciągu ostatnich 12 miesięcy, najbardziej aktywnymi funduszami były Inovo.vc, Xevin Investments, MCI Internet Ventures, Giza Polish Ventures oraz Joint Polish Investment Fund. Fundusze te uczestniczyły w niemal 60% transakcji, które miały miejsce w tym okresie. W ostatnim kwartale, najbardziej aktywnym inwestorem VC na rynku było Innovation Nest, które przeprowadziło 2 transakcje. Pozostali inwestorzy byli zaangażowani w pojedyncze transakcje.
  8. Najaktywniejsi inwestorzy – Wielkość rund: Klasyfikując inwestorów ze względu na wielkość zaangażowania kapitałowego w ostatnich 12 miesiącach, pierwsze miejsca zajmują inwestorzy biorący udział w super-rundach: Naspers, Target Global, 3TS Capital Partners, EBRD i Enern. Pod względem zainwestowanego kapitału w analizowanym okresie, 5 funduszy, tj. Joint Polish Investment Fund, Giza Polish Ventures, Inovo.vc, Black Pearls VC oraz Experior, wprowadziło na rynek ponad 50% kapitału. Zgodnie z dostępnymi danymi, żaden inny fundusz nie przeznaczył w sumie w tym czasie więcej niż 10 mln zł na inwestycje.

Otwartym pozostaje pytanie, jaki wpływ na tempo i liczbę inwestycji będą miały zakończenia okresów inwestycyjnych ostatnich działających funduszy KFK, a także wspomniane na początku instrumenty z programu Start in Poland, które zostaną zainwestowane poprzez Polski Fundusz Rozwoju.

Według autorów raportu, wydaje się, że zaczyna się dogodny okres na zwiększenie zaangażowania w fundusze VC kapitału prywatnego, który będzie miał dzięki temu m.in. możliwość uczestniczenia w mega-rundach polskich spółek, które zaczęły się już pojawiać na polskim rynku.

Polecam pobranie całego raportu.

Źródło: Rynek transakcji VC w Polsce Q2 2016; Maciej Małysz, Bartosz Sobota przy wsparciu zespołu Inovo.vc

Eliza Kruczkowska
Eliza Kruczkowska