Co w prawie piszczy, czyli o zmianach przepisów dotyczących hipoteki odwróconej

Pracę nad obiema ustawami trwają od kilku lat, o odwróconym kredycie hipotecznym Rada Rozwoju Rynków Finansowych przy Min. Finansów mówiła już w roku 2009. Fundusz Hipoteczny DOM od początku stara się aktywnie uczestniczyć w całym procesie oferując swoje doświadczenie, wiedzę oraz analizy. W bieżącym roku prace nad ustawami bardzo przyspieszyły. Ustawa o odwróconym kredycie hipotecznym po uwagach Senatu została przyjęta przez Sejm i czeka jedynie na podpis Prezydenta RP. Ustawa o dożywotnim świadczeniu pieniężnym (czyli tzw. rencie dożywotniej) jest obecnie na etapie uzgodnień, po konferencji uzgodnieniowej, która zakończyła się w Ministerstwie Gospodarki w ubiegłą środę (22 października). W najbliższych tygodniach powinna powstać nowa wersja ustawy, która wkrótce trafi do rządu, a następnie do Sejmu i Senatu. Planowany termin wejścia w życie tej ustawy to 1 czerwca 2015 roku. Ustawa o odwróconym kredycie hipotecznym ma wejść w życie 1 stycznia 2015 roku.

Nowe przepisy na pewno wprowadzą nową jakość na rynku. Mam nadzieję, że umilkną głosy mówiące o braku bezpieczeństwa związanego z korzystaniem z hipoteki odwróconej. Już dzisiaj ta usługa może być i jest oferowana na zasadach, która zapewniają pełne bezpieczeństwo zarówno Seniorom, beneficjentom otrzymującym pieniądze, jak i Funduszom, które wypłacają świadczenia. Po wprowadzeniu przepisów bardzo ograniczone zostanie ryzyko, że usługa będzie oferowana przez niewiarygodne firmy i osoby fizyczne. Uchwalenie ustawy o odwróconym kredycie hipotecznym da możliwość przygotowania produktu bankom, czego w świetle obecnie obowiązujących przepisów banki robić nie mogą. Niestety trudno powiedzieć kiedy i czy w ogóle któryś z banków zdecyduje się na zaoferowanie tej bardzo skomplikowanej usługi.

Obie ustawy są bardzo potrzebne, ale nie spodziewam się szybkich zmian na rynku. Fundusz Hipoteczny DOM już dzisiaj jest gotowy do spełnienia wszystkich wymagań wynikających z nowej ustawy. Chcielibyśmy też mieć w swojej ofercie odwrócony kredyt hipoteczny. Na razie liczymy na to, że banki przygotują rozwiązanie, które my moglibyśmy w imieniu banku zaoferować klientom. Niestety jestem sceptycznie nastawiony do skłonności banków w przygotowaniu takiej oferty. Dlatego wydaje mi się, że słusznym posunięciem byłoby rozszerzenie zakresu podmiotów, które mogą oferować odwrócony kredyt hipoteczny również na fundusze hipoteczne.

Rynek hipoteki odwróconej w Polsce nie jest duży, wg raportów UOKiK i KPF (Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych) zawarto kilkaset umów. Fundusz Hipoteczny DOM ma ponad 70% udział w rynku. Patrząc na potencjał i historię rozwoju tej usługi np. w Wielkiej Brytanii można spodziewać się, że w najbliższych latach ten rynek może urosnąć do kilkudziesięciu tysięcy kontraktów zawieranych w skali roku. W Wielkiej Brytanii rocznie zawiera się ok. 25-30 tys. nowych umów i nadal oczekiwany jest bardzo dynamiczny wzrost popularności tego rozwiązania.

Największą trudnością przy oferowania hipoteki odwróconej jest konieczność posiadania wiedzy o potrzebach Seniorów. Ta grupa, a mówimy o osobach w wieku 65+, charakteryzuje się odmiennymi potrzebami, zachowaniami, trzeba się komunikować w czytelny, jasny sposób, wymagane jest bardzo dużo cierpliwości i sumienności w budowaniu relacji – to jest niewątpliwie największe wyzwanie. W Polsce niestety nie ma jeszcze zbyt wiele doświadczenia i wiedzy o tym, jak należycie obsługiwać Seniorów. Dla większości instytucji finansowych Senior to osoba w wieku 50+. Senior zainteresowany hipoteką odwróconą, to osoba z kolejnego pokolenia, różnice są ogromne. Dlatego na świecie jako jeden z głównych czynników zapewniających sukces na tym rynku wymienia się specjalizację usługodawców w obsłudze osób w wieku emerytalnym. Dlatego tak trudno będzie bankom wprowadzić ofertę odwróconego kredytu hipotecznego do sieci swoich oddziałów.

Robert Majkowski
Robert Majkowski