Czy dobre dane maskują prawdę?

Wróciłem z niedzielę z konferencji „Wall Street” organizowanej przez Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych (SII), gdzie byłem moderatorem dość chyba ciekawego (trudno samego się oceniać) panelu dyskusyjnego. Nie o tej dyskusji chciałbym jednak napisać, chociaż wdzięczny będę za uwagi na Forum na temat głoszonych tam tez. Do napisania tego tekstu skłoniły mnie dwie rozmowy: z ekspedientką w perfumerii i z prezesem polskiej spółki podczas sobotniej kolacji kończącej konferencję SII. To były kolejne rozmowy, utrzymane w tym samym tonie, co każe mi zadać pytanie zawarte w tytule.

 

Nie ukrywam, że liczę na komentarze, w których dojdziemy do sensownych wniosków odnośnie do sytuacji polskiej gospodarki i konsumentów. Dziwi mnie niezwykle brak spójności wielu danych makro z opiniami ludzi. I nie tylko ludzi, bo przecież niektóre dane też ostrzegają. Być może znajdzie się jakieś sensowne wytłumaczenie tego dysonansu. Ja go niestety nie dostrzegam. Szczególne liczę na zawodowych ekonomistów, biegłych w interpretacji danych statystycznych. Powinni bez problemów wszystko jasno i prosto wyjaśnić.

 

Spójrzmy wpierw na zestaw ostatnio publikowanych w Polsce danych makro. Stopa bezrobocia spadła w kwietniu z 13,1 do 12,6 proc. To już jest wpływ czynników sezonowych – okres wiosna – lato zawsze obniża bezrobocia. Bardzo mocno, bo aż o 18,6 proc. r/r. wzrosła w kwietniu sprzedaż detaliczna. Pamiętać jednak trzeba, że po pierwsze w tym roku Wielkanoc była w końcu miesiąca, co sprzedaż napędzało mocniej niż rok temu, a po drugie, że w kwietniu zeszłego roku miała miejsce katastrofa smoleńska, co ograniczało chęć do zakupów (sam tego doświadczyłem). Lepiej spojrzeć na dane miesięczne. W stosunku do marca sprzedaż wzrosła o 2,3 proc., co (jeśli pamięta się o świętach) nie jest wielkim osiągnięciem.

 

PKB w pierwszym kwartale wzrósł (tak jak oczekiwano) o 4,4 proc. Popyt krajowy wzrósł o 4,5 proc., a inwestycje o 6 procent. Po bardzo słabym zachowaniu inwestycji w poprzednich kwartałach cieszyć może ich wzrost, ale odnotować trzeba, że dynamika tego wzrostu nie była oszałamiająca. Zobaczymy zresztą, co będzie się działo w następnych kwartałach. Niedługo przygotowania do EURO 2012 zakończymy, wydatki budżetowe się zmniejszą, bo przecież Polska będzie musiała ograniczać deficyt.

 

Poza tym unijne środki przyznane Polsce na lata 2007-2013 już zostały przyznane. Inwestycje co prawda będą kontynuowane, a rozliczenie środków przeciągnie się na kolejne lata, bo na to pozwalają przepisy unijne. Jednak między „starymi”, a „nowymi” (tymi ze środków przyznanych na lata 2014-2020) inwestycjami powstanie czasowa dziura. Poza tym nie wiemy jak duże będą te nowe środki, bo przecież mająca olbrzymie trudności strefa euro nie będzie skora do okazania hojności. Z tego wynika, że może jeszcze część 2012 roku będzie dla gospodarki dobra. Oczywiście pod warunkiem, że w globalną gospodarkę nie uderzy kolejna faza Kryzysu. Jednak lata 2013 – 2014 mogą być już bardzo trudne.

 

Widać już zresztą pierwsze zawahania. BIEC opublikował swój Wskaźnik Wyprzedzający Koniunktury (WWK), który informuje z wyprzedzeniem o przyszłych tendencjach w gospodarce. Okazało się, że drugi miesiąc z rzędu spadł. Instytut pisze, że „spodziewać się można ograniczenia popytu konsumpcyjnego, który był w ubiegłym roku lokomotywą wzrostu gospodarki. Nie rysują się wyraźne perspektywy ożywienia po stronie inwestycji.” „Od początku roku zamówienia napływają znacznie wolniej niż w pierwszej połowie 2010 r. Dotyczy to zarówno zamówień realizowanych na rynek krajowy jak i tych pochodzących z zagranicy.” I wreszcie: „Coraz więcej przedsiębiorstw sygnalizuje odkładanie się zapasów wyrobów gotowych w magazynach”. Rosnące zapasy podnoszą PKB tylko, co z tego, że rosną? Trzeba je jeszcze sprzedać.

 

Zanosi się na to, że tempo wzrostu gospodarczego będzie się zmniejszało. Potwierdza to indeks PMI dla przemysłu polskiego. Spadł w maju z poziomu 54,4 pkt. do 52,6 pkt. Oczekiwano spadku do 53,6 pkt. To źle wróży produkcji przemysłowej. Nie tylko u nas widać zapowiedzi spowolnienia. Nie ulega wątpliwości, że gospodarka w USA w drugim kwartale wpadła na mieliznę, w Japonii trwa recesją, w Chinach gospodarka zwalnia (indeks PMI pokazał, że gospodarka chińska rozwija się najwolniej od 6 miesięcy), a w strefie euro indeksy PMI pokazują wolniejszy wzrost. Ekonomiści twierdzą, że mielizna, na którą wpłynęła gospodarka jest wynikiem kilku czynników: wysokich cen energii, rozerwania łańcucha zaopatrzeniowego na skutek trzęsienia ziemi w Japonii oraz ataków cyklonów i powodzi w USA. Mają rację, rzeczywiście trzeci kwartał powinien być lepszy, ale nikt nie wie o ile lepszy i jaki tak naprawdę był wpływ tych czynników.

 

Generalnie jednak polskie dane makroekonomiczne są niezłe. Problem jednak w tym, że często nastroje ludzi wcale nie są takie dobre. Wspomniana na początku ekspedientka rozpoczęła ze mną rozmowę (znała mnie z telewizji) pytaniem: „jak długo jeszcze będzie tak źle?”. Nie była pierwsza. Słyszałem już takie pytania w Warszawie od osób z różnych branż. Wszyscy twierdzili to samo: ludzie nie kupują, nie wydają panuje marazm i stagnacja. Jeszcze trochę takiego rozwoju i trzeba będzie zamknąć interes. Podkreślam, że nie mieli najmniejszego powodu, żeby koloryzować. Publikowane są też oficjalne dane pokazujące jak szybko rośnie ilość osób, które nie spłacają swojego zadłużenia. Z 15. edycji raportu InfoDług wynika, że ponad 2 mln Polaków posiada zaległości płatnicze. Niespłacone zadłużenie Polaków w ciągu ostatniego roku wzrosło o 68 proc.

 

Podobnie przebiegała rozmowa z prezesem polskiej firmy. Twierdzi on, że koncerny, dają sobie jakoś radę, ale małe i średnie polskie firmy ledwo dyszą. Zatory płacowe są coraz większe, zamówień brakuje, rezerwy uruchomione podczas ostrej fazy kryzysu się wyczerpują, marże spadają. To samo słyszałem rok temu. Znam sytuację tylko z takich (kilku) rozmów, więc być może miałem pecha i trafiałem na pesymistów, ale jeśli jednak oni mają rację? Przecież to właśnie małe i średnie firmy zapewniają zatrudnienie olbrzymiej większości polskiego rynku pracy (około 2/3). Coś w tym chyba jest, co widać w badaniu dotyczącym koniunktury wśród małych i średnich przedsiębiorstw, które przeprowadziły Związek Przedsiębiorców i Pracodawców oraz Maison Institute. Odczyt Barometru Gospodarczego ZPP wyniósł 39,44 w skali od 1 do 100. Wyniki poniżej 50 oznaczają oczekiwanie dekoniunktury, powyżej 50 – koniunktury.

 

Jeśli rzeczywiście większość z mniejszych firm ma problemy to sytuacja gospodarcza jest niewesoła, a oficjalna statystyka zamydla wszystkim oczy. Podkreślam, że ja nie wiem jak jest naprawdę. Pytam tylko, czy rzeczywiście jest tak niedobrze, a jeśli jest to dlaczego w oficjalnych danych tego nie widać? Mierzymy nie to, co trzeba i nie tam gdzie trzeba? Może należałoby przestać patrzeć przez różowe okulary, bo jeśli nie jest tak dobrze jak widzi to wielu ekonomistów i jeśli mam rację, że za 12-18 miesięcy czeka nas spowolnienie to przecież należałoby się już do tego przygotowywać…

 

 

Zapraszam na zaprzyjaźniony ze mną portal: http://studioopinii.pl/

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

(komentarz pojawi się po zatwierdzeniu)

Piotr Kuczyński
Piotr Kuczyński

Czytaj także:

1358824_M Jaki ma Pani numer buta? O polskim zdobywaniu Ameryki

Przygotuję dla Pani jeden egzemplarz. Jaki ma Pani numer buta? – dokładnie tymi słowy kończy się telefoniczna rozmowa z jednym z czytelników, który zapewnia, że wynalazł produkt dla stóp,… »

Tematy: biznes i 2 innych › emigracja, USA
New Maltusianism, Źr. informationliberation.com Thomas Malthus – ekonomista, którego nienawidzili socjaliści

14 luty to ważne święto dla zakochanych*. Tego dnia w tym roku obchodzimy też okrągłą, bo 250 rocznicę urodzin Thomasa Malthusa – słynnego ekonomisty, którego „teoria przeludnienia” w zasadzie… »

Tematy: neomaltuzjanizm i 4 innych › socjalizm, teoria przeludnienia, Thomas Malthus, weekend
inwestowanie w złoto Inwestowanie w złoto – jak to rozegrać

Istnieje wiele sposobów inwestowania w złoto, jednym z nich jest inwestowanie poprzez fundusze ETF. Fundusze ETF są to fundusze inwestycyjne stymże jednostki tych funduszy są notowane na giełdzie, czyli… »

Temat: inwestowanie w złoto
Latawiec i deska – nowa moda wśród ludzi biznesu

Richard Branson, założyciele Google’a, ale i wielu polskich biznesmenów i zarządzających funduszami w wolnym czasie łapie za deskę i latawiec. Z każdym rokiem ich przybywa. Czy kitesurfing będzie dla… »

Tematy: biznesmeni po godzinach i 7 innych › Branson, Hel, kitesurfing, sport, venturecapital, Virgin, weekend
Wojna jest dla nas pewną abstrakcją, czyli przemyślenia o Wschodzie

Wojna jest dla nas pewną abstrakcją – dla nas, ludzi wychowanych w świecie, gdzie wojnę znamy z podręczników historii, telewizji, filmów, czy gier. A teraz, od dłuższego czasu, tuż… »

Tematy: #Geopolityka i 4 innych › #Wschód, Polityka, Ukraina, wojna
Nobel Nobel z ekonomii na każde dziecko

Wszyscy Polacy znają się na polityce, piłce nożnej i pogodzie (niekoniecznie w tej kolejności). Od niedawna znają się również na ekonomii.… »

Tematy: 500+ i 3 innych › dobrazmiana, nobel, nowy podatek
REUTERS/RobertGalbraith/Files Kupowanie marzeń, czyli o dyskontowaniu przyszłości słów kilka

Ostatni tydzień dobitnie pokazał, jak funkcjonuje publiczny rynek spółek technologicznych. Gdy obie spółki z tego sektora pokazują straty, jak to możliwe że jedna traci prawie połowę swojej wartości, a… »

Tematy: giełda i 4 innych › linkedin, technologie, tesla, USA
Kontrakty terminowe na WIG20 na piątek, 12.02.2016

Kontrakty terminowe na WIG20 w czwartek na początku sesji wybiły dużą flagę prospadkową na interwale H4 z zasiegiem 1630 i kontynuowały  zniżki.  Później doszło do mocnej kontry Byków, ale… »

Tematy: analiza techniczna i 8 innych › forex, FPL20, futures, FW20, FW2020, kontrakty na WIG20, kontrakty terminowe, kontrakty terminowe na WIG20
Fot. Piotr Mecik / FORUM Emerytura 500+

Generalnie nie uważam, żeby program 500+ był socjalnie logiczny. Nie uważam też, że rozsądnie wpłynie na zwiększenie dzietności w Polsce. Dostrzegam natomiast zupełnie inną jego wartość tam, gdzie rządzący… »

Tematy: 500 plus i 3 innych › 500 zł na dziecko, 500+, emerytura
GPW ład korporacyjny Dobre praktyki na GPW – nowe zasady

Szczęśliwie dwa dni temu doczekaliśmy się uwolnienia „Podręcznika Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na GPW 2016”*. Piszę „uwolnienia” bo, powstanie podręcznika było anonsowane dużo wcześniej. Data jego publikacji na stronach… »

Tematy: Dobre Praktyki i 3 innych › DPSN, GPW, przyszłośćGPW
Xbox 500 zł na dziecko Jak wyłudzić 500 zł na dziecko na pozorowany rozwód?

Jeśli rodzice dobrze policzą swój dochód i okaże się, że nie łapią się na świadczenie wychowawcze, to by oszukać system mogą użyć pewnej sztuczki prawnej – rozwieść się. W… »

Tematy: 500+ i 2 innych › rozwód, ustawa
Posłowie partii Kukiz '15 w Sejmie Fot. Marek Wiśniewski Konstytucyjna próba poligonowa

Na początku kadencji mało kto się spodziewał, że pierwsze formalne podejście do nowelizacji Konstytucji RP wykona początkujący klub Kukiz ’15.… »

Dolar najdroższy od kryzysu finansowego | Dyskusja.biz Wyzwania wobec dolara i euro

Początek nowego roku na rynku walutowym, a szczególnie na rynku EURUSD, charakteryzował się powstaniem nowych zależności, które determinowały i wciąż determinują kierunki trendów. Słabość rynków emerging markets, głównie ze… »

Tematy: aud i 8 innych › cad, Chiny, eur, eurusd, rub, rynki, USD, waluty
Bialystok, 08.02.2016. Program 500 zl na dziecko - ilustracja. Fot. Piotr Mecik / FORUM 500 zł na dziecko, czyli handel „żywym towarem”

Dyskusja nad programem 500+ nabiera rumieńców. Zwolennicy i przeciwnicy programu przerzucają się argumentami, czy jest to faktycznie program wspierający demografię, czy program socjalny, czy program zadziała na wzrost liczby… »

Tematy: 500 plus i 1 inny › 500+
Kontrakty terminowe na WIG20 na czwartek, 11.02.2016

Kontrakty terminowe na WIG20 w środę najpierw dały nadzieję Bykom, przekraczając ponownie linię szyi dużej prowzrostowej formacji odwróconej głowy z ramionami. Potem jednak, nie będąc w stanie przekroczyć lokalnego… »

Tematy: analiza techniczna i 8 innych › forex, FPL20, futures, FW20, FW2020, kontrakty na WIG20, kontrakty terminowe, kontrakty terminowe na WIG20
Economics Korekta czy coś na miarę pokolenia?

W dzisiejszym tekście chciałem się zająć programem rozwoju Polski autorstwa wicepremiera Mateusza Morawieckiego, ale okazało się, że nie został przedstawiony na wtorkowym posiedzeniu rządu. Być może przedstawiony będzie na… »

Tematy: Banki i 5 innych › BREXIT, gospodarka, imigranci, podatek bankowy, rynki
fot. Adam Chelstowski / FORUM Dyrektor Mastalerek – na piernatach, czy na rozgrzanym dachu?

Powrót Marcina Mastalerka do gry jest komentowany najczęściej jako przykład partyjnej nominacji w państwowej domenie. Ja bym jednak zawistnikom i strażnikom czystości korporacyjnych zasad sugerował, by w trosce o… »

Tematy: dobrazmiana i 7 innych › komunikacja, nominancje, państwo, PIS, PKN Orlen, PR, z polityki do biznesu
O nerwicy słów kilka

Środa: słówko na dziś. Czyta Kevin Aiston.… »

REUTERS/Beawiharta/Files Polaków problem z Indonezyjczykami

W mediach, w parlamentach i przy rodzinnych stołach (niezależnie, czy podano na nich deskę serów, Bratwurst, czy schabowego) od wielu miesięcy tematem z ‘pierwszych stron’ pozostaje kwestia fali uchodźców… »

Temat: islam
Kontrakty terminowe na WIG20 na środę, 10.02.2016

Kontrakty terminowe na WIG20 we wtorek zaatakowały istotne lokalne wsparcia, których przełamanie mogło zdecydować o dalszych spadkach. W końcówce sesji doszło jednak do mocnej kontry Byków i finalnie sytuacja… »

Tematy: analiza techniczna i 8 innych › forex, FPL20, futures, FW20, FW2020, kontrakty na WIG20, kontrakty terminowe, kontrakty terminowe na WIG20
kids-and-money(1) 500+ W tym szaleństwie jest metoda?

500+ w dużej części finansowany będzie z deficytu budżetowego, czyli długu jaki państwo zaciąga na rynkach finansowych. Pieniądze trafią do rodzin, między innymi tych, które swoje domowe budżety finansują kredytami… »