Jak duży jest rynek hipoteki odwróconej?

Według danych statystycznych GUS, ponad dwa miliony polskich seniorów posiada nieruchomości, które mogłyby stać się przedmiotem umów hipoteki odwróconej.

W Europie najbardziej rozwinięty jest rynek brytyjski, który ma ponad trzydziestoletnią historię w oferowaniu tej usługi. W ciągu ostatnich dwudziestu lat około 270 tys. Brytyjczyków powyżej 50 roku życia podpisało umowy hipoteki odwróconej o łącznej wartości ponad 12 mld funtów. Jak jest w Polsce?

Polski rynek jest w fazie powstawania, a hipoteka odwrócona w modelu sprzedażowym, funkcjonuje w naszym kraju piąty rok. Umowy z seniorami zawierane są na podstawie przepisów kodeksu cywilnego dotyczących umów dożywocia (art. 908-916 KC) i renty odpłatnej (art. 903-907 KC). Rynek hipoteki odwróconej w Polsce jest jeszcze niewielki. Hipoteka odwrócona to wciąż niszowa usługa, choć jej rozwój jest dynamiczny.  Związek Banków Polskich szacuje wielkość rynku na kilka tysięcy umów. W mojej opinii do takiej rozmiaru rynek dojrzeje najwcześniej w 2015 roku.

Nowa ustawa

Prace nad nową ustawą o hipotece odwróconej trwają od blisko czterech lat. Ma ona obejmować nie tylko regulacje dotyczące odwróconego kredytu hipotecznego (który byłby oferowany przez banki), ale też dożywocia i renty dożywotniej, czyli usług, które już teraz funkcjonują na polskim rynku. Projekt ustawy zakłada, że firmy oferujące hipotekę odwróconą będą podlegać nadzorowi KNF lub zgłoszeniu do rejestru prowadzonego przez Ministerstwo Gospodarki. Pojawienie się nowej regulacji nie wywoła rewolucji, ale spowoduje, że wzrośnie poczucie bezpieczeństwa po stronie klientów. Warto jednak wspomnieć, że obecne regulacje występujące w Kodeksie Cywilnym i Kodeksie Postępowania Cywilnego przy właściwej konstrukcji umowy stwarzając najwyższe bezpieczeństwo takich transakcji.

Pomóc seniorom

Według prognozy Deloitte blisko 75 proc. Polaków nie oszczędza na dodatkową emeryturę, a około 98 proc. obecnych emerytów, jako jedyne źródło dochodów wskazuje emerytury. Dla wielu z nich, jedynymi istotnymi aktywami, są własne mieszkania, czyli środki finansowe zamrożone niejako w nieruchomości. W Wielkiej Brytanii, Hiszpanii, czy Irlandii usługi hipoteki odwróconej świadczy łącznie około 60 podmiotów, a obydwa modele – sprzedażowy i kredytowy – funkcjonują równolegle. Kiedy zatem pojawi się nowa ustawa? Na to wciąż czekamy.

Robert Majkowski
Robert Majkowski