Postępująca inwigilacja – Ministerstwo Finansów wprowadzi obowiązek raportowania schematów podatkowych?

Zdaje się, że Ministerstwo Finansów robi wszystko, aby zwiększyć w Polsce brak stabilności otoczenia prawno-podatkowego. Projekt ministerstwa zakłada, że dla celów pozyskiwania informacji o stosowanych przez polskich przedsiębiorców metodach optymalizacji podatkowej ma zostać ograniczona tajemnica zawodowa doradców podatkowych, adwokatów i radców prawnych.

Projekt Ministerstwa Finansów jest oburzający i nie sposób jest się nie zgodzić ze stanowiskiem Krajowej Rady Doradców Podatkowych (opublikowanym 15 listopada), które jasno i wyraźnie sprzeciwia się ograniczeniu tajemnicy zawodowej przedstawicieli zawodów zaufania publicznego. Departament Systemu Podatkowego w ministerstwie tłumaczy, że bez zmiany przepisów w zakresie zachowania tajemnicy zawodowej doradców podatkowych, radców prawnych i adwokatów efektywne wdrożenie nowych przepisów będzie niemożliwe. Jednakże wprowadzenie do polskiego porządku prawnego obowiązku raportowania schematów podatkowych (ang. Mandatory Disclosure Rules – MDR) z pogwałceniem dotychczasowych praw doradców podatkowych i innych przedstawicieli zawodów zaufania publicznego zajmujących się profesjonalnym doradztwem, może moim zdaniem całkowicie podważyć bezpieczeństwo polskiego systemu podatkowego.

W przypadku prac nad systemem MDR możemy już nawet mówić o prawdziwym zamachu na fundament działalności zawodów zaufania publicznego. Jak wynika z art. 37 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym, obowiązek zachowania w tajemnicy faktów i informacji uzyskanych od klienta stanowi podstawowy obowiązek doradcy podatkowego. Nie dziwi mnie zatem obawa KRDP, że ograniczenie tej tajemnicy dla celów uszczelnienia systemu podatkowego doprowadzi do rozszerzenia się szarej strefy podatkowej. To oczywiste, że podatnicy będą się w takiej sytuacji bali powierzać doradcom podatkowym informacji o planowanej optymalizacji i że dla jej wykonania będą szukali porady u podmiotów, na których nie będzie spoczywał obowiązek raportowania. W miejsce profesjonalnego doradztwa podatkowego wejdzie zatem doradztwo nieprofesjonalne, a to tylko zwiększy błędy w rozliczeniach podatkowych.

Jednak nawet jeśli Ministerstwo Finansów zrezygnuje z nałożenia na doradców podatkowych, radców prawnych czy adwokatów obowiązku raportowania informacji o optymalizacji podatkowej klientów, to i tak obowiązek ten będzie musiał na kogoś spaść. Doradcy podatkowi proponują, aby został on przeniesiony na klientów i aby ich rola ograniczyła się jedynie do pisemnego poinformowania klientów o takim obowiązku. Taki przepis będzie jednak martwy już w chwili wejścia w życie, bo trudno sobie wyobrazić, żeby przedsiębiorcy sami na siebie donosili do fiskusa. Ja nie wierzę w samodenuncjację obywateli i przedsiębiorców, ale oczywiście może w Ministerstwie Finansów są ludzie większej ode mnie wiary.

Moi klienci pytają mnie zresztą, po co w ogóle wprowadzać system raportowania schematów podatkowych w Polsce. Na to pytanie mogę odpowiedzieć tylko tak, że rząd stara się w ten sposób zastraszyć podmioty stosujące optymalizację podatkową – że przypomnę, całkowicie w Polsce legalną. Bo przecież administracja skarbowa nad Wisłą dysponuje szerokim wachlarzem możliwości pozyskiwania informacji na temat schematów podatkowych, przy pomocy których wydaje ostrzeżenia i interpretacje ogólne. W polskim prawie mamy takie instrumenty jak interpretacje podatkowe, ostrzeżenia Ministerstwa Finansów, opinie zabezpieczające, generalną klauzulę antyabuzywną (GAAR) oraz specjalistyczne klauzule antyabuzywne (SAAR) wprowadzone do ustaw podatkowych o VAT, CIT, PIT.

Większość krajów Unii Europejskiej nie zdecydowała się na wprowadzenie systemu MDR, uznając, że prowadziłby on do zbytniej inwigilacji obywateli. Stało się tak chociażby na Malcie, dokąd swój biznes przenosi coraz więcej polskich przedsiębiorców. Malta, choć jest jednym z najmniejszych państw Unii Europejskiej, słynie z nadzwyczaj stabilnego systemu finansowego i atrakcyjnego systemu podatkowego, który gwarantuje inwestorom niskie stawki podatków dochodowych. Szczególnie atrakcyjne dla optymalizacji podatkowej jest połączenie polskiej spółki komandytowej ze spółką maltańską, co pozwala zredukować podatek dochodowy do efektywnej stawki zero procent przy zysku nawet 2,5 mln zł rocznie!

Więcej na www.admiral.tax

 

Agnieszka Moryc
Agnieszka Moryc